światowy szczyt społeczeństwa informacyjnegoGenewa 10 - 12 grudnia 2003 r. Tunis 16 - 18 listopada 2005 r.
|
![]() |
Genewa, 19 listopada 2003 r. - Pierwszy światowy ranking krajów pod względem dostępu do technologii informacyjnych i komunikacyjnych (Information and Communication Technology - ICT) okazał się zaskakujący pod wieloma względami. Słowenia zajmuje tę samą pozycję co Francja. Na czwartym miejscu uplasowała się Korea Południowa, która w dotychczasowych międzynarodowych rankingach ICT nie mieściła się zazwyczaj w czołowej dziesiątce krajów świata. Z wyjątkiem Kanady, która zajmuje 10 pozycję, w skład pierwszej dziesiątki wchodzą wyłącznie kraje Azji i Europy. W odróżnieniu od innych międzynarodowych klasyfikacji tego rodzaju wskaźnik dostępu cyfrowego (Digital Access Index - DAI) bierze pod uwagę takie nowe czynniki, jak poziom wykształcenia i przystępność cenowa. Nowy indeks obejmuje łącznie 178 gospodarek narodowych, co czyni go pierwszym globalnym rankingiem państw pod względem dostępności ICT.
Poszczególne kraje przypisano do jednej z czterech kategorii: o wysokim, zaawansowanym, średnim lub niskim poziomie dostępności technologii cyfrowych. Dostęp do ICT na poziomie zaawansowanym mają głównie państwa Europy Środkowej i Wschodniej, Wysp Karaibskich i rejonu Zatoki Perskiej, jak też rozwijające się kraje Ameryki Łacińskiej. Polityka realizowana przez rządy tych państw umożliwiła im osiągnięcie imponującego poziomu dostępności ICT, co stało się impulsem dla ich rozwoju. Efektem tego procesu są przedsięwzięcia na dużą skalę, takie jak: Internetowe Miasto Dubaj (the Dubai Internet City) w Zjednoczonych Emiratach Arabskich (które w rankingu ITU osiągnęły najwyższą pozycję wśród krajów arabskich), Superkorytarz Multimedialny (Multimedia Super Corridor) w Malezji (sklasyfikowanej najwyżej wśród rozwijających się krajów Azji) czy Cybermiasto (Cyber City) na Mauritiusie (wyspa ta zajmuje razem z Seszelami pierwsze miejsce wśród krajów Afryki). Wskaźnik DAI będzie użytecznym narzędziem do śledzenia przyszłych osiągnięć tych ambitnych, rozwijających się gospodarek.
W ciągu ostatnich czterech lat największe postępy w sferze ICT zanotowały cztery kraje popularnie zwane " tygrysami azjatyckimi". Wyniki rankingu wskazują, że fakt posługiwania się językiem angielskim przestał już odgrywać rolę czynnika decydującego o tempie przyswajania nowej technologii, zwłaszcza w sytuacji, kiedy coraz więcej informacji publikuje się w innych językach.
Wskaźnik DAI został opracowany przez ITU w ramach prac nad tegoroczną edycją "Raportu o rozwoju telekomunikacji na świecie" (World Telecommunication Development Report). Publikacja tego dokumentu zbiegnie się w czasie z obradami Światowego Szczytu Społeczeństwa Informacyjnego (World Summit on the Information Society - WSIS). Raport stanowić będzie wartościowe źródło informacji, umożliwiające rządom państw, międzynarodowym agencjom ds. rozwoju, organizacjom pozarządowym i sektorowi prywatnemu ocenę narodowych warunków w zakresie technologii informacyjnych i komunikacyjnych.
Wyniki analiz przeprowadzonych za pomocą wskaźnika dostępu cyfrowego sugerują, że dostęp do ICT nabiera nowego znaczenia. "Do tej pory za główną barierę utrudniającą pokonanie przepaści cyfrowej uznawano często niedorozwój infrastruktury", mówi Michael Minges z Działu ds. Rynku, Ekonomii i Finansów ITU. "Nasze badania wskazują jednak, że równie istotnymi czynnikami są: przystępność cenowa i poziom wykształcenia". Aby zmierzyć możliwości pojedynczych osób w zakresie uzyskania dostępu do technologii informacyjnych i komunikacyjnych oraz ich użytkowania, autorzy raportu wyszli poza kwestie związane z infrastrukturą telekomunikacyjną (takie jak liczba telefonów komórkowych czy stacjonarnych linii telefonicznych), leżące tradycyjnie w centrum uwagi tej organizacji.
Przykładowo, ankieta przeprowadzona przez ITU w Peru wykazała, że niemal 40 procent respondentów albo nie ma komputera, albo nie ma dość pieniędzy, by zapłacić za dostęp do Internetu. Przykład ten dowodzi, jak wiele w tej dziedzinie zależy od przystępności cenowej. Badania ujawniły także silną zależność pomiędzy korzystaniem z Internetu a poziomem wykształcenia. W Chinach ponad połowa internautów ma wyższe wykształcenie. Opierając się na tego typu informacjach twórcy nowego wskaźnika wzięli pod uwagę szereg nowych kryteriów, jak indeks skolaryzacji czy wyrażona w procentach relacja kosztów użytkowania Internetu do dochodów ludności.
Wskaźnik DAI dla danego kraju jest kombinacją ośmiu zmiennych pokrywających pięć obszarów tematycznych. Do obszarów tych należą: dostępność infrastruktury, przystępność cenowa, poziom wykształcenia, jakość usług ICT oraz korzystanie z Internetu. Uzyskane rezultaty wskazują na potencjalne bariery utrudniające zastosowanie ICT i mogą pomóc poszczególnym państwom w rozpoznaniu własnych atutów i słabości w tej dziedzinie.
Wskaźnik DAI mierzy dostępność ICT efektywniej niż inne indeksy tego typu. Oprócz globalnego zakresu, jego zaletą jest przejrzystość, uzyskana dzięki starannemu doborowi zmiennych. Wskaźnik koncentruje się na czynnikach, które w bezpośredni sposób determinują szanse uzyskania przez jednostki dostępu do ICT. Ponadto, we wskaźniku DAI celowo nie uwzględniono zmiennych, które wiążą się z koniecznością formułowania ocen jakościowych, takich jak np. otoczenie prawno - regulacyjne. "Strukturę rynku i stopień jego konkurencyjności można interpretować na wiele sposobów", tłumaczy Minges. "Celowo wykluczamy czynniki jakościowe, aby uniknąć subiektywnych ocen przy obliczaniu wskaźnika".
Wysiłki podejmowane przez ITU w celu opracowania wskaźników określających poziom dostępności ICT odzwierciedlają tendencję do posługiwania się przez społeczność międzynarodową przejrzystymi i konkretnymi miernikami poziomu rozwoju poszczególnych krajów. Wraz z przyjęciem Milenijnych Celów Rozwoju, Narody Zjednoczone określiły wskaźniki mierzące m.in. postępy w dziedzinie walki z ubóstwem i głodem. Kwestia zapewnienia dostępu do ICT jest zawarta w ósmym Milenijnym Celu Rozwoju: "We współpracy z sektorem prywatnym upowszechnić dostęp do nowych technologii, zwłaszcza do technologii informacyjnych i komunikacyjnych". Zadaniem wskaźnika DAI jest mierzenie postępów w realizacji tego kluczowego celu.
Istotne znaczenie dyskusji na temat ICT wynika z przekonania, że zapewnienie szerokiego dostępu do tych technologii może stymulować rozwój gospodarczy i przyczynić się do poprawy warunków życia obywateli. Internet umożliwia stały i szybki dostęp do informacji na całym świecie. Może również przyczynić się do poprawy sytuacji w dziedzinie opieki zdrowotnej, edukacji czy ochrony środowiska. Technologie informacyjne i komunikacyjne są również niezbędne do osiągnięcia innych celów rozwojowych, w tym Celów Milenijnych.
Pełna wersja raportu ITU zawiera omówienie wskaźników użytych do mierzenia dostępu do społeczeństwa informacyjnego. Prezentuje również skalę zastosowań technologii informacyjnych w biznesie, edukacji i administracji rządowej oraz omawia znaczenie ICT dla realizacji Milenijnych Celów Rozwoju. Raport ITU zostanie przedstawiony publicznie w pierwszych dniach grudnia, tuż przed rozpoczęciem Światowego Szczytu Społeczeństwa Informacyjnego, na konferencji Narodów Zjednoczonych poświęconej metodom monitorowania rozwoju społeczeństwa informacyjnego.
DOSTĘP WYSOKI | DOSTĘP ZAAWAN SOWANY | DOSTĘP ŚREDNI | DOSTĘP NISKI | ||||
Szwecja | 0.85 | Irlandia | 0.69 | Białoruś | 0.49 | Zimbabwe | 0.29 |
Dania | 0.83 | Cypr | 0.68 | Liban | 0.48 | Honduras | 0.29 |
Islandia | 0.82 | Estonia | 0.67 | Tajlandia | 0.48 | Syria | 0.28 |
Korea Południowa | 0.82 | Hiszpania | 0.67 | Rumunia | 0.48 | Papua Nowa Gwinea | 0.26 |
Norwegia | 0.79 | Malta | 0.67 | Turcja | 0.48 | Vanuatu | 0.24 |
Holandia | 0.79 | Czechy | 0.66 | Macedonia | 0.48 | Pakistan | 0.24 |
Hong Kong (Chiny) | 0.79 | Grecja | 0.66 | Panama | 0.47 | Azerbejdżan | 0.24 |
Finlandia | 0.79 | Portugalia | 0.65 | Wenezuela | 0.47 | Wyspa Świętego Tomasza i Książęca | 0.23 |
Tajwan (Chiny) | 0.79 | Zjednoczone Emiraty Arabskie | 0.64 | Belize | 0.47 | Tadżikistan | 0.21 |
Kanada | 0.78 | Makao (Chiny) | 0.64 | Saint Vincent | 0.46 | Gwinea Równikowa | 0.20 |
Stany Zjednoczone | 0.78 | Węgry | 0.63 | Bośnia | 0.46 | Kenia | 0.19 |
Wielka Brytania | 0.77 | Bahama | 0.62 | Surinam | 0.46 | Nikaragua | 0.19 |
Szwajcaria | 0.76 | Bahrajn | 0.60 | Afryka Południowa | 0.45 | Lesoto | 0.19 |
Singapur | 0.75 | Saint Christopher i Nevis | 0.60 | Kolumbia | 0.45 | Nepal | 0.19 |
Japonia | 0.75 | Polska | 0.59 | Jordania | 0.45 | Bangladesz | 0.18 |
Luxemburg | 0.75 | Słowacja | 0.59 | Serbia i Czarnogóra | 0.45 | Jemen | 0.18 |
Austria | 0.75 | Chorwacja | 0.59 | Arabia Saudyjska | 0.44 | Togo | 0.18 |
Niemcy | 0.74 | Chile | 0.58 | Peru | 0.44 | Wyspy Salomona | 0.17 |
Australia | 0.74 | Antigua i Barbuda | 0.57 | Chiny | 0.43 | Kambodża | 0.17 |
Belgia | 0.74 | Barbados | 0.57 | Fidżi | 0.43 | Uganda | 0.17 |
Nowa Zelandia | 0.72 | Malezja | 0.57 | Botswana | 0.43 | Zambia | 0.17 |
Włochy | 0.72 | Litwa | 0.56 | Iran | 0.43 | Myanmar | 0.17 |
Francja | 0.72 | Katar | 0.55 | Ukraina | 0.43 | Kongo | 0.17 |
Słowenia Izrael | 0.72 | Brunei | 0.55 | Gujana | 0.43 | Kamerun | 0.16 |
0.70 | Łotwa | 0.54 | Filipiny | 0.43 | Ghana | 0.16 | |
Urugwaj | 0.54 | Oman | 0.43 | Laos | 0.15 | ||
Seszele | 0.54 | Maladiwy | 0.43 | Malawi | 0.15 | ||
Dominika | 0.54 | Libia | 0.42 | Tanzania | 0.15 | ||
Argentyna | 0.53 | Dominikana | 0.42 | Haiti | 0.15 | ||
Trinidad i Tobago | 0.53 | Tunezja | 0.41 | Nigeria | 0.15 | ||
Bułgaria | 0.53 | Ekwador | 0.41 | Dżibuti | 0.15 | ||
Jamajka | 0.53 | Kazachstan | 0.41 | Rwanda | 0.15 | ||
Kostaryka | 0.52 | Egipt | 0.40 | Madagaskar | 0.15 | ||
Saint Lucia | 0.52 | Rep. Zielonego Przylądka | 0.39 | Mauretania | 0.14 | ||
Kuwejt | 0.51 | Albania | 0.39 | Senegal | 0.14 | ||
Grenada | 0.51 | Paragwaj | 0.39 | Gambia | 0.13 | ||
Mauritius | 0.50 | Namibia | 0.39 | Butan | 0.13 | ||
Rosja | 0.50 | Gwatemala | 0.38 | Sudan | 0.13 | ||
Meksyk | 0.50 | El Salvador | 0.38 | Komory | 0.13 | ||
Brazylia | 0.50 | Palestyna | 0.38 | Wybrzeże Kości Słoniowej | 0.13 | ||
Sri Lanka | 0.38 | Erytrea | 0.13 | ||||
Boliwia | 0.38 | Demokratyczna Republika Kongo | 0.12 | ||||
Kuba | 0.38 | Benin | 0.12 | ||||
Samoa | 0.37 | Mozambik | 0.12 | ||||
Algeria | 0.37 | Angola | 0.11 | ||||
Turkmenistan | 0.37 | Burundi | 0.10 | ||||
Gruzja | 0.37 | Gwinea | 0.10 | ||||
Swaziland | 0.37 | Sierra Leone | 0.10 | ||||
Mołdawia | 0.37 | Rep. Afryki Południowej | 0.10 | ||||
Mongolia | 0.35 | Etiopia | 0.10 | ||||
Indonezja | 0.34 | Gwinea - Bissau | 0.10 | ||||
Gabon | 0.34 | Czad | 0.10 | ||||
Maroko | 0.33 | Mali | 0.09 | ||||
Indie | 0.32 | Burkina Faso | 0.08 | ||||
Kirgistan | 0.32 | Niger | 0.04 | ||||
Uzbekistan | 0.31 | ||||||
Wietnam | 0.31 | ||||||
Armenia | 0.30 |
pozycja | miejsce na świecie | kraj | wska -źnik DAI | pozycja | miejsce na świecie | kraj |
wska -źnik DAI | |
pierwsza piątka krajów w rejonie Sahary | pierwsza piątka krajów wśród krajów arabskich | |||||||
1 | 52 | Seszele | 0.54 | 1 | 34 | Zjednoczone Emiraty Arabskie | 0.64 | |
2 | 62 | Mauritius | 0.50 | 2 | 42 | Bahrajn | 0.58 | |
3 | 78 | 0.45 | 3 | 48 | Katar | 0.55 | ||
4 | 86 | Botswana | 0.43 | 4 | 60 | Kuwejt | 0.51 | |
5 | 99 | Rep. Zielonego Przylądka | 0.39 | 5 | 67 | Liban | 0.48 | |
pierwsza dziesiątka na terenie obu Ameryk | ||||||||
1 | 10 | Kanada | 0.78 | 6 | 44 | Antigua I Barbuda | 0.57 | |
2 | 11 | Stany Zjednoczone | 0.78 | 7 | 45 | Barbados | 0.57 | |
3 | 37 | Bahama | 0.62 | 8 | 51 | Urugwaj | 0.54 | |
4 | 38 | Saint Christopher i Nevis | 0.60 | 9 | 53 | Dominica | 0.54 | |
5 | 43 | Chile | 0.58 | 10 | 54 | Argentyna | 0.53 | |
pierwsza piątka w rozwiniętych rejonach Azji-Pacyfiku | pierwsza piątka w rozwijających się rejonach Azji-Pacyfiku | |||||||
1 | 4 | Korea Południowa | 0.82 | 1 | 46 | Malezja | 0.57 | |
2 | 7 | Hong Kong, Chiny | 0.79 | 2 | 49 | Brunei | 0.55 | |
3 | 9 | Tajwan, Chiny | 0.79 | 3 | 68 | Tajlandia | 0.48 | |
4 | 14 | Singapur | 0.75 | 4 | 84 | Chiny | 0.434 | |
5 | 15 | Japonia | 0.75 | 5 | 85 | Fidżi | 0.434 | |
pierwsza piątka w Europie Zachodniej | pierwsza piątka w europie Środkowo-Wschodniej | |||||||
1 | 1 | Szwecja | 0.85 | 1 | 24 | Słowenia | 0.72 | |
2 | 2 | Dania | 0.83 | 2 | 26 | Estonia | 0.69 | |
3 | 3 | Islandia | 0.82 | 3 | 32 | Czechy | 0.66 | |
4 | 5 | Norwegia | 0.79 | 4 | 36 | Węgry | 0.63 | |
5 | 6 | Holandia | 0.79 | 5 | 39 | Polska | 0.59 | |
pięć największych wzrostów pozycji, 1998-2002 | pięć największych spadków pozycji, 1998-2002 | |||||||
pozycja '98 | pozycja '02 | kraj | zmia -na | pozycja '98 | pozycja '02 | kraj |
zmia -na | |
24 | 4 | Korea Południowa | 20 | 12 | 21 | Nowa Zelandia | -9 | |
22 | 8 | Tajwan, Chiny | 14 | 11 | 19 | Australia | -8 | |
20 | 14 | Singapur | 6 | 30 | 36 | Afryka Południowa | -6 | |
13 | 7 | Hong Kong, Chiny | 6 | 17 | 23 | Francja | -6 | |
7 | 2 | Dania | 5 | 5 | 11 | Stany Zjednoczone | -6 |
Wskaźnik Dostępu Cyfrowego (DAI) mierzy ogólne możliwości mieszkańców danego kraju w zakresie uzyskania dostępu do technologii informacyjnych i komunikacyjnych oraz ich użytkowania. Na ten syntetyczny wskaźnik składa się osiem zmiennych, zgrupowanych w pięciu kategoriach. Dzieląc wartości zmiennych przez wielkości maksymalne lub docelowe ("goalpost") otrzymuje się wskaźniki podstawowe o wartościach w przedziale od zera do jedności. Następnie każdemu ze wskaźników podstawowych przypisuje się pewną wagę, a uzyskane w ten sposób wartości wskaźnika kategorii sprowadza się do średniej w celu obliczenia ogólnej wartości wskaźnika DAI.
Kate -goria | Zmienna |
Wartości dla
Hong kongu (Chiny) | Wartość docelowa |
Wska -źnik podsta wowy | Waga | Wskaźnik dla kategorii | ||||||
1.
Infra -stru -ktura | 1. Abonenci telefonii stacjonarnej na 100 mieszkańców | 56,6 | / | 60 | = | 0,94 | * | (½) | = | 0,47 + 0,46 | = | 0,93 |
2. Abonenci telefonii komórkowej na 100 mieszkańców | 91,6 | / | 100 | = | 0,92 | * | (½) | = | ||||
2.
Przy -stęp -ność cenowa | 3. 1 – (Cena dostępu do Internetu jako procent dochodu narodowego brutto na jednego mieszkańca) | 99,8 | / | 100 | = | 0,998 | * | 1 | = | 0,998 | ||
3. Wiedza | 4. Umiejętność czytania i pisania wśród dorosłej populacji | 93,5 | / | 100 | = | 0,94 | * | (2/3) | = | 0,62 + 0,21 | = | 0,83 |
5. Łączny wskaźnik skolaryzacji dla wszystkich poziomów nauczania | 63,0 | / | 100 | = | 0,63 | * | (1/3) | = | ||||
4. Jakość | 6. Szerokość pasma między-narodowego dostępu do Internetu (w bitach) na mieszkańca | 1.8 | / | 10.000 | = | 0,88a | * | (½) | = |
0,44 + 0,24 | = | 0,68 |
7. Abonenci szerokopasmowego dostępu do Internetu na 100 mieszkańców | 14,6 | / | 30 | = | 0,49 | * | (½) | = | ||||
5.
Użytko -wanie | 8. Użytkownicy Internetu na 100 mieszkańców | 43,0 | / | 85 | = | 0,51 | * | 1 | = | 0,51 | ||
Wskaźnik Dostępu Cyfrowego (średnia z 5 w/w kategorii) | 0,79 |
Infrastruktura: Pierwsza piątka krajów pod względem liczby abonentów telefonii stacjonarnej na 100 mieszkańców | Infrastruktura: Pierwsza piątka krajów pod względem liczby abonentów telefonii komórkowej na 100 mieszkańców | |||||||
1 | Szwecja | 65,25 |
| 1 | Tajwan (Chiny) | 106,5 | ||
2 | Stany Zjednoczone | 65,02 |
| 2 | Luksemburg | 105,4 | ||
3 | Cypr | 62,44 |
| 3 | Izrael | 95,5 | ||
4 | Kanada | 61,30 |
| 4 | Włochy | 92,5 | ||
5 | Tajwan (Chiny) | 57,45 |
| 5 | Hongkong (Chiny) | 91,6 | ||
źródło: Baza danych światowych wskaźników telekomunikacyjnych ITU. |
| źródło: Baza danych światowych wskaźników telekomunikacyjnych ITU. | ||||||
Przystępność cenowa: Pierwsza piątka krajów pod względem wyrażonej w procentach relacji kosztu użytkowania internetu do dochodu na mieszkańca |
| Wiedza: Kraje przodujące pod względem wartości wskaźnika edukacji opracowanego przez Program NZ ds. Rozwoju (UNDP) | ||||||
|
|
|
|
|
| Umiejętność czytania i pisania | Skolaryzacja | Wskaźnik edukacji |
1 | Hongkong (Chiny) | 0,19 |
| 1 | Australia | 99 | 114 | 0,99 |
2 | Stany Zjednoczone | 0,51 |
| 2 | Belgia | 99 | 107 | 0,99 |
3 | Singapur | 0,64 |
| 3 | Dania | 99 | 98 | 0,99 |
4 | Dania | 0,68 |
| 4 | Finlandia | 99 | 103 | 0,99 |
5 | Kanada | 0,68 |
| 5 | Holandia | 99 | 99 | 0,99 |
Uwaga: Wartość obliczona jako iloraz najniższej ceny za użytkowanie internetu przez 20 godzin w miesiącu oraz dochodu na mieszkańca, według danych Banku Światowego. źródło: ITU. |
| 6 | Nowa Zelandia | 99 | 99 | 0,99 | ||
| 7 | Norwegia | 99 | 98 | 0,99 | |||
| 8 | Szwecja | 99 | 113 | 0,99 | |||
| 9 | Wielka Brytania | 99 | 112 | 0,99 | |||
| Uwaga: Wskaźnik edukacji oblicza się jako sumę 2/3 wskaźnika piśmienności i 1/3 wskaźnika skolaryzacji. Poszczególne kraje wymieniono w kolejności alfabetycznej. Metodologia i dane pochodzą z Programu Narodów Zjednoczonych do spraw Rozwoju (UNDP). | |||||||
Jakość: Pierwsza piątka krajów pod względem liczby abonentów szerokopasmowego dostępu do internetu na 100 mieszkańców |
| Jakość: Pierwsza piątka krajów pod względem szerokości międzynarodowego pasma dostępu do internetu (w bitach) na mieszkańca | ||||||
1 | Korea Płd. | 21,9 |
| 1 | Dania | 20.284 | ||
2 | Hongkong (Chiny) | 14,6 |
| 2 | Szwecja | 10.611 | ||
3 | Kanada | 11,1 |
| 3 | Holandia | 10.327 | ||
4 | Tajwan (Chiny) | 9,4 |
| 4 | Szwajcaria | 8.991 | ||
5 | Belgia | 8,4 |
| 5 | Belgia | 8.121 | ||
źródło: Baza danych światowych wskaźników telekomunikacyjnych ITU. |
| źródło: Baza danych światowych wskaźników telekomunikacyjnych ITU. | ||||||
Użytkowanie: Pierwsza piątka krajów pod względem liczby użytkowników internetu na 100 mieszkańców | ||||||||
1 | Islandia | 64,9 | ||||||
2 | Szwecja | 57,3 | ||||||
3 | Korea Płd. | 55,2 | ||||||
4 | Stany Zjednoczone | 55,1 | ||||||
5 | Japonia | 54,5 | ||||||
źródło: Baza danych światowych wskaźników telekomunikacyjnych ITU. |