Seminarium PÓŁMETEK MILENIJNYCH CELÓW ROZWOJU – CO DALEJ?
(materiały informacyjne I)

„Podążamy w dobrym kierunku, ale nie poruszamy się wystarczająco szybko. Usilnie nawołuję Was do szybszych i zogniskowanych działań. (…) Dokonaliśmy dziś czegoś szczególnego. Stworzyliśmy szeroką koalicję na rzecz zmian.”

Sekretarz Generalny ONZ
Spotkanie wysokiego szczebla
na temat Milenijnych Celów Rozwoju
25 września 2008 r.



29 października 2008 r. na Uniwersytecie Warszawskim odbyło się seminarium "PÓŁMETEK MILENIJNYCH CELÓW ROZWOJU – CO DALEJ?" zorganizowane przez Ośrodek Informacji ONZ oraz Instytut Stosunków Międzynarodowych.

Wystąpili:

Dr Dorota Heidrich, Instytut Stosunków Międzynarodowych UW

Raport ONZ o Milenijnych Celach Rozwoju – podstawowe założenia

Marcin Nawrot, Dyrektor Departamentu Narodów Zjednoczonych i Praw Człowieka w MSZ

Refleksje po spotkaniu wysokiego szczebla Zgromadzenia Ogólnego ONZ dotyczącego Milenijnych Celów Rozwoju

Prof. dr hab. Edward Haliżak, Instytut Stosunków Międzynarodowych UW

Milenijne Cele Rozwoju – osiągnięcia i zagrożenia

Olga Zawadzka – Kucharska, Naczelnik Wydziału ds. Polityki Rozwojowej i Programowania w Departamencie Współpracy Rozwojowej w MSZ

Polska pomoc rozwojowa w zakresie realizacji Milenijnych Celów Rozwoju

Mariola Ratschka, Ośrodek Informacji ONZ w Warszawie

Co dalej? - zobowiązania państw do roku 2015


__________________________________________________________________________________


Materiały informacyjne:

MILENIJNE CELE ROZWOJU (2008 r.)

CEL 1: WYELIMINOWAĆ SKRAJNE UBÓSTWO I GŁÓD

CEL 2: ZAPEWNIĆ POWSZECHNE NAUCZANIE NA POZIOMIE PODSTAWOWYM

CEL 3: PROMOWAĆ RÓWNOŚĆ PŁCI I AWANS SPOŁECZNY KOBIET

__________________________________________________________________________________


MILENIJNE CELE ROZWOJU (2008 r.)

► W 2000 roku na Milenijnym Szczycie w Nowym Jorku Narody Zjednoczone wypracowały wspólnie listę ośmiu najpilniejszych celów działalności międzynarodowej, które określono jako Milenijne Cele Rozwoju. Termin realizacji Celów ustalono na rok 2015.

► Milenijne Cele Rozwoju to: wyeliminować skrajne ubóstwo i głód; zapewnić powszechne nauczanie na poziomie podstawowym; promować równość płci i awans społeczny kobiet; ograniczyć umieralność dzieci; poprawić opiekę zdrowotną nad matkami; ograniczyć rozprzestrzenianie się HIV/AIDS, malarii i innych chorób; stosować zrównoważone metody gospodarowania zasobami naturalnymi; stworzyć globalne partnerskie porozumienie na rzecz rozwoju.


*************

1. Spotkania na wysokim szczeblu związane z publikacją Raportu nt. realizacji Milenijnych Celów Rozwoju 2008 (MDG Report 2008)

25 września 2008 r. – odbyło się pierwsze od 2000 roku spotkanie na wysokim szczeblu na temat Milenijnych Celów Rozwoju, zwołane przez Sekretarza Generalnego BAN Ki-moon’a i Przewodniczącego Zgromadzenia Ogólnego Miguela D’Escoto Brockmann’a. Do spotkania doszło w połowie drogi do 2015 roku - terminu wyznaczonego na realizację Milenijnych Celów Rozwoju. Dokonano oceny stopnia realizacji zobowiązań i działań.

Spotkanie rozpoczęto przemówieniami Sekretarza Generalnego, Przewodniczącego Zgromadzenia Ogólnego, liderów kilku państw, reprezentanta sektora prywatnego Billa Gates’a (Bill and Melinda Gates Foundation) oraz sektora społecznego Elabena Bhatt’a (Self-Employment Women’s Association of India). Następnie liderzy wzięli udział w odbywających się równolegle panelach tematycznych – odnoszących się do ubóstwa i głodu; do edukacji i zdrowia oraz do środowiska. Tematami towarzyszącymi wszystkim panelom były kwestie równości płci i partnerstwa dla rozwoju. Pod koniec spotkania Sekretarz Generalny podsumował wyniki prac. Odbyła się również konferencja prasowa.

2. Raport dotyczący realizacji Milenijnych Celów Rozwoju 2008 (MDG Report 2008)

Przygotowany przez Departament ds. Gospodarczo-Społecznych (UNDESA) Raport dotyczący realizacji Milenijnych Celów Rozwoju, zawiera zbiór danych uzyskanych z 25 agend ONZ, na podstawie których została dokonana ocena realizacji Milenijnych Celów Rozwoju.

Raport stwierdza, że realizacja Celów pod względem redukcji ubóstwa jest zagrożona. Co prawda, świat poczynił pewien postęp w tej dziedzinie, ale efekty mogą zostać zaprzepaszczone przez wzrost cen światowych, szczególnie żywności i ropy.

Nowe dane, sporządzone przez Bank Światowy pokazują, że liczba osób żyjących w ubóstwie jest większa niż dotychczas sądzono i wynosi 1,4 miliarda ludzi. Jednakże liczba ta zmniejszyła się pomiędzy rokiem 1990 a 2005. Jest to związane głównie z ogromnym wzrostem gospodarczym Chin. Niestety, w tym samym okresie w regionie Subsaharyjskiej Europy i Wspólnoty Niepodległych Państw wskaźniki ubóstwa wzrosły.

Osiągnięcia w realizacji Milenijnych Celów Rozwoju:
- Liczba dzieci zapisanych do szkół podstawowych wyniosła 90%. Realizacja Celu zakładającego 100% do 2015 roku jest w zasięgu ręki w dwóch z dziesięciu regionach świata.
- Parytet płci w edukacji podstawowej osiągnięty został w 95% w sześciu z dziesięciu regionach świata.
- Liczba śmiertelnych przypadków spowodowanych odrą została zredukowana o jedną trzecią w latach 2000-2006. Obecnie 80 procent dzieci jest szczepionych na odrę.
- Od 1990 roku ponad miliard osób zyskało dostęp do czystej wody pitnej.
- Z pomocą sektora prywatnego, w najbiedniejszych krajach poprawił się dostęp do sieci komórkowych i do podstawowych lekarstw.
- Dzięki redukcji długów kraje rozwijające się mogą obecnie wydawać więcej na pomoc społeczną. Procent zysków z eksportu przeznaczany na obsługę długu zewnętrznego zmalał z 12,5% w 2000 roku do 6,6% w roku 2006.

Wyzwania w realizacji Milenijnych Celów Rozwoju:
- Każdego roku umiera milion matek w trakcie porodu lub na skutek komplikacji ciążowych.
- Około jedna czwarta dzieci w rozwijającym się świecie jest niedożywionych.
- Prawie połowa populacji świata rozwijającego się nadal nie ma dostępu do polepszonych warunków sanitarnych.
- Ponad jedna trzecia rosnącej populacji miejskiej w rozwijającym się świecie żyje w slumsach.
- Prawie dwie trzecie zatrudnionych kobiet w krajach rozwijających się wykonuje prace w niestabilnym sektorze samozatrudnienia lub nieodpłatnej pracy na rzecz rodziny.

Raport podkreśla, że osiągnięcie Celów jest wykonalne, ale wymagałoby to znacznie większych zobowiązań finansowych, jak również dotrzymania podjętych w ciągu kilku lat zobowiązań względem oficjalnej pomocy rozwojowej.

__________________________________________________________________________________


CEL 1: WYELIMINOWAĆ SKRAJNE UBÓSTWO I GŁÓD

► Ostatnie szacunki Banku Światowego pokazują, że w 2005 roku 1,4 miliarda ludzi w krajach rozwijających się żyło w skrajnym ubóstwie.

► Ostatnie podwyżki cen żywności mają bezpośredni i negatywny wpływ na życie osób ubogich. Oczekuje się, że spowodują one, iż kolejne 100 milionów osób popadnie w skrajne ubóstwo.

► Liczba niedożywionych dzieci poniżej piątego roku życia spadła z 33 procent w 1990 do 26 procent w 2006 roku. Mimo to do 2006 roku liczba dzieci z niedowagą w krajach rozwijających się wciąż przekraczała 140 milionów.


*************

JAKA JEST OBECNA SYTUACJA?

Świat jest w stanie zrealizować do 2015 roku Milenijny Cel Rozwoju, zakładający zmniejszenie o połowę liczby ludzi w krajach rozwijających się, którzy żyją za mniej niż jednego dolara dziennie. Cel ten zostanie osiągnięty w dużej mierze na skutek nadzwyczajnej poprawy sytuacji w Azji, głównie Wschodniej. Dla kontrastu, w regionie Afryki Subsaharyjskiej dokonano niewielkiego postępu w zakresie redukcji skrajnego ubóstwa.

Nowe dane opublikowane przez Bank Światowy w sierpniu 2008 roku wskazują, że liczba osób żyjących w skrajnym ubóstwie w krajach rozwijających się może być wyższa niż wcześniej zakładano. Wykorzystując do obliczeń nowy poziom progowy skrajnego ubóstwa, wynoszący obecnie 1,25 dolara dziennie (parytet siły nabywczej) ustalony według cen z 2005 roku, Bank Światowy stwierdza, że w 2005 roku w skrajnym ubóstwie żyło 1,4 miliarda osób.

W oparciu o te dane szacuje się, że stopa ubóstwa spadła z 52 procent w 1981 r. do 42 procent w 1990 oraz do 26 procent w 2005 roku. W okresie dwudziestu pięciu lat stopa ubóstwa w Azji Wschodniej zmniejszyła się z prawie 80 do poniżej 20 procent. W regionie Afryki Subsaharyjskiej wskaźnik ten pozostał na stałym poziomie około 50 procent.

Od początku lat dziewięćdziesiątych spadła liczba ludzi cierpiących z powodu niedożywienia i głodu na świecie. Mimo to wzrosła liczba osób, które nie mają dostępu do żywności. Szacuje się, że w wyniku ostatnich podwyżek cen żywności miliard osób będzie głodować i kolejne 2 miliardy ludzi będą niedożywione.

W regionie Azji Wschodniej, szczególnie w Chinach, odniesiono znaczną poprawę zmniejszając w latach 1990-2006 o ponad połowę liczbę dzieci z niedowagą. Dla kontrastu prawie 50 procent dzieci w regionie Azji Południowej ma niedowagę, pomimo osiągniętej od roku 1990 poprawy. W regionie tym żyje ponad połowa niedożywionych dzieci na świecie. Natomiast w regionie Afryki Subsaharyjskiej znajduje się większość państw czyniących najmniejszy postęp w zakresie redukcji niedożywienia dzieci.

Obecnie dla milionów osób na świecie praca w niewielkim stopniu przyczynia się do wydźwignięcia z ubóstwa, ponieważ płace są bardzo niskie. Osoby pracujące, żyjące w gospodarstwie domowym, w którym dochód jest niższy niż 1 dolar dziennie na osobę, są uważane za „pracujących biednych” (working poor). W regionie Afryki Subsaharyjskiej ponad połowa osób zatrudnionych należy do tej kategorii.

W większości regionów od 55 do 75 procent populacji w wieku produkcyjnym posiada zatrudnienie. Dwoma wyjątkami są Afryka Północna i Azja Zachodnia, co jest częściowo spowodowane tym, że mniej niż 25 procent kobiet posiada tam zatrudnienie (ponad 40 punktów procentowych poniżej wskaźnika dla mężczyzn). Brak pracy często nie jest wyborem kobiet. Więcej kobiet pochodzących z tych regionów wolałoby pracować, gdyby było to akceptowane społecznie, gdyby stworzono więcej miejsc pracy dla kobiet i gdyby istniały instytucje pomagające im połączyć pracę i obowiązki rodzinne.

Szybka urbanizacja zmieniła oblicze i obszary występowania ubóstwa. Mieszkańcy slumsów, którzy stanowią miliard ludności miejskiej na świecie umierają wcześniej, doświadczają więcej głodu i chorób, uzyskują niższy poziom edukacji i mają mniej możliwości pracy.

JAKIE DZIAŁANIA BYŁY SKUTECZNE?

1. Mikrofinanse pomogły wielu ubogim osobom na świecie zwiększyć dochody, umożliwiając samozatrudnienie i uwłasnowolnienie. Mając dostęp do małych pożyczek i innych usług finansowych, takich jak wkłady oszczędnościowe i mikro ubezpieczenia, klienci instytucji mikrofinansowych, głównie kobiety, mogli stworzyć przynoszące dochody mikroprzedsiębiorstwa. Dzięki mikrofinansom osoby ubogie tworzą systemy wsparcia mające na celu poprawę zdrowia i edukacji w ich społecznościach. Mikrofinanse pozwalają im także zaspokoić niespodziewane potrzeby wynikające z nagłych chorób lub śmierci w rodzinie. Grameen Bank w Bangladeszu jest jedną z najskuteczniejszych instytucji mikrofinansowych na świecie. W 1976 r. miał 10 członków, obecnie Grameen Bank posiada ponad 7,5 miliona pożyczkobiorców, z których 65 procent wydźwignęło się ze skrajnego ubóstwa. Inni pionierzy w dziedzinie mikrofinansów to ACCION International w Ameryce Łacińskiej i Bank Stowarzyszenia Samozatrudniających się Kobiet [Self-Employed Women’s Association Bank (SEWA)] w Indiach. W 2006 roku instytucje mikrofinansowe udzieliły pożyczek 113 milionom klientów na świecie.

2. W przeciągu ostatnich dwóch lat, program voucherów na nawozy i nasiona w Malawi pomógł podwoić produktywność rolniczą tego państwa, dzięki czemu po dekadach głodu i roli wiecznego importera, Malawi stało się eksporterem netto żywności. Państwo to potrzebuje 2,2 miliona ton kukurydzy rocznie by wyżywić swoją ludność. Zanim rozpoczęto program dotacji, zbiory tego zboża w 2005 roku spadły do poziomu 1,2 ton. Zgodnie z danymi Ministerstwa Rolnictwa wdrożenie Krajowego Programu Dotacji na Wkład Wyjściowy spowodowało w 2007 roku gwałtowny wzrost produkcji kukurydzy osiągając 3,2 miliona ton. Rekordowe zbiory, będące rezultatem programu, pomagają ubogim rolnikom zwiększać dochody.

3. NERICA, czyli „Nowy Ryż dla Afryki” to mieszanka powstała z azjatyckich i afrykańskich odmian ryżu, która może przynieść plony do 200 procent wyższe od tradycyjnie otrzymywanych. Oczekuje się, że pilotażowe wprowadzenie NERICA w kilku krajach spowoduje oszczędności w kosztach importu ryżu w wysokości kilku milionów dolarów rocznie. Mieszanka stworzona przez Afrykański Ośrodek Ryżu, przy wsparciu Programu Narodów Zjednoczonych ds. Rozwoju oraz Japonii, łączy odporność ryżu zachodnioafrykańskiego z cechami wysokiej produktywności ryżu azjatyckiego. Kilkanaście lat po swoim debiucie NERICA przyczyniła się do zapewnienia bezpieczeństwa żywnościowego i poprawy żywienia w takich państwach jak: Wybrzeże Kości Słoniowej, Demokratyczna Republika Konga, Gwinea, Kenia, Mali, Nigeria, Republika Konga, Togo i Uganda, gdzie wielu rolników wyprodukowało wystarczającą ilość ryżu, by wyżywić swoje rodziny i osiągnąć zysk.

4. Od 2002 roku firma kurierska TNT i Światowy Program Żywnościowy (WFP) stworzyli partnerstwo o nazwie “Poruszanie Świata”, którego celem jest walka z głodem na świecie. Firma TNT ofiarowała usługi o łącznej wartości 38 milionów dolarów na działania związane z systemem reagowania kryzysowego i wspólną siecią logistyczną dostaw. TNT zapewniła WFP ekspresowy transport sprzętu niezbędnego w sytuacjach kryzysowych. W latach 2003-2004 firma doręczyła drogą lądową i powietrzną żywność na Haiti, do Iranu, Iraku, Liberii i Sudanu oraz zapewniła wsparcie WFP we wdrażaniu Systemu Zarządzania Flotą w Sierra Leone, Sudanie, Pakistanie, Liberii i Angoli. W 2007 roku WFP skorzystał z ciężarówek TNT, aby dostarczyć 430 ton ryżu dla ponad 2,2 miliona ofiar cyklonu w Bangladeszu. Pracownicy TNT zebrali także dodatkowe 9 milionów dolarów na realizację przez WFP programów żywienia szkolnego.

CO NALEŻY ZROBIĆ?

- wdrożyć konkretne działania redukujące głód, które zostały określone na Konferencji Wysokiego Szczebla w sprawie Bezpieczeństwa Żywnościowego na Świecie (Rzym, czerwiec 2008), między innymi poprzez promowanie współpracy na szczeblu krajowym, regionalnym i międzynarodowym w celu wzmocnienia bezpieczeństwa żywnościowego i zmniejszenia nierówności w handlu;

- tworzyć siatki bezpieczeństwa społecznego dla ubogich, minimalizujące skutki spowolnienia gospodarki światowej oraz podwyżki cen żywności i energii;

- pilnie zwiększyć środki na żywnościową pomoc humanitarną umożliwiającą realizację WFP i innych programów świadczenia takiej pomocy;

- promować programy żywienia szkolnego;

- wspierać kraje rozwijające się, zwłaszcza w regionie Afryki Subsaharyjskiej, w przekształcaniu produkcji rolnej na własne potrzeby w celu zapewnienia długoterminowego, trwałego wzrostu produktywności i bardziej zróżnicowanej bazy ekonomicznej;

- wspierać badania i rozwój technologii poprawiających zbiory rolne i przystosowanych do zmian klimatycznych;

promować sprawiedliwy dostęp do zasobów ekonomicznych i godziwej pracy dla szczególnie upośledzonych społecznie grup, takich jak kobiety i młodzi ludzie;

- tworzyć partnerstwa ze społeczeństwem obywatelskim, organizacjami pozarządowymi, sektorem prywatnym i fundacjami, w celu stworzenia partycypacyjnych i wspierających strategii rozwoju w miastach i na terenach wiejskich;

- rozwijać, zarówno na terenach miejskich, jak i wiejskich, infrastrukturę i usługi, które wzmocnią zdolność produkcyjną przedsiębiorstw i ułatwią integrację z gospodarką światową;

- przyjąć polityki rozwoju miast, które poprawią sytuację w slumsach i polepszą dostępność podstawowych usług;

- zapewnić integrację najsłabiej rozwiniętych państw z wielostronnym systemem handlu poprzez zwiększenie ich dostępu do funduszy programu Pomoc dla Handlu.

Sources: Committing to action: Achieving the MDGs, Background note by the Secretary-General for the High-level Event on the Millennium Development Goals, United Nations, New York, 25 September 2008; The Millennium Development Goals Report 2008, United Nations; United Nations MDG Database http://mdgs.un.org; MDG Monitor Website http://www.mdgmonitor.org/, UNDP; Grameen Bank website http://www.grameenfoundation.org

__________________________________________________________________________________


CEL 2: ZAPEWNIĆ POWSZECHNE NAUCZANIE NA POZIOMIE PODSTAWOWYM

► 570 milionów dzieci na świecie jest zapisanych do szkoły. Liczba dzieci w wieku szkolnym, które nie chodziły do szkoły podstawowej spada. W 1999 roku wynosiła ona 103 miliony, a w 2006 roku 73 miliony. W tymże roku wskaźnik liczby dzieci zapisanych do szkoły podstawowej w krajach rozwijających się osiągnął średnio 88 procent, wzrastając z 83 procent w roku 2000.

► W regionie Afryki Subsaharyjskiej wskaźnik liczby dzieci zapisanych do szkoły podstawowej dopiero ostatnio osiągnął poziom 71 procent. Znaczący wzrost wskaźnika odnotowuje się od 2000 roku. Mimo to, około 38 milionów dzieci w wieku szkolnym w tym regionie nadal nie chodzi do szkoły.

► W Azji Południowej liczba dzieci chodzących do szkoły wyniosła ponad 90 procent. Jednak nadal ponad 18 milionów dzieci w wieku szkolnym nie jest zapisanych do szkoły podstawowej.


*************

JAKA JEST OBECNA SYTUACJA?

We wszystkich regionach świata nierówności w dostępie do edukacji wciąż stanowią główną barierę dla pełnej realizacji drugiego Milenijnego Celu Rozwoju, zakładającego zapewnienie – do 2015 roku – wszystkim chłopcom i dziewczętom możliwość ukończenia pełnego cyklu nauki na poziomie podstawowym. (Więcej informacji na temat nauki dziewcząt w  materiale informacyjnym dotyczącym Celu nr 3)

Prognozy wskazują, że bez zwiększenia tempa postępu, 58 z 86 państw, które do tej pory nie zapewniły powszechnego dostępu do edukacji podstawowej, nie zrealizuje tego założenia do 2015 roku. We wszystkich regionach świata nierówność w dostępie do edukacji jest główną barierą w osiągnięciu drugiego Milenijnego Celu Rozwoju. Grupą, która najczęściej opuszcza szkołę lub do niej w ogóle nie uczęszcza są dziewczęta i dzieci z biednych domów lub z terenów wiejskich. Dla przykładu, ostatnie szacunki pokazują, że 25 procent dzieci w wieku szkolnym, żyjących na terenach wiejskich w krajach rozwijających się, nie chodzi do szkoły, podczas gdy w miastach liczba ta wynosi 16 procent.

Cel powszechnej edukacji podstawowej zakłada nie tylko zapisanie do szkoły wszystkich dzieci. Obejmuje on także jakość edukacji, co oznacza, że wszystkie dzieci, które regularnie chodzą do szkoły powinny zdobyć podstawowe umiejętności czytania i pisania oraz zakończyć szkołę podstawową w określonym czasie. Dla przykładu, w regionie Afryki Subsaharyjskiej dużo dzieci w wieku szkoły średniej uczęszcza nadal do szkoły podstawowej.

Aby dzieci nadal mogły rozwijać swój potencjał, a kraje osiągnąć postęp, należy wprowadzić te same założenia na poziomie szkoły średniej. W chwili obecnej, w krajach rozwijających się, mniej niż 55 procent dzieci w stosownym wieku uczęszcza do szkoły ponadpodstawowej. Dla przykładu, w regionie Oceanii prawie dwie trzecie dzieci w wieku szkoły średniej nie chodzi w ogóle do szkoły, zaś w regionie Afryki Subsaharyjskiej tylko jedna czwarta dzieci w tym wieku chodzi do szkoły ponadpodstawowej.

Kwota przeznaczana na pomoc ukierunkowaną na edukację podstawową w krajach o niskich dochodach zwiększyła się z 1,6 miliarda dolarów w 1999 r. do 5 miliardów dolarów w 2006 r. Jest ona wciąż dużo niższa od szacunkowej kwoty 11 miliardów rocznie, która jest niezbędna do osiągnięcia celu powszechnej edukacji podstawowej do roku 2015.

JAKIE DZIAŁANIA BYŁY SKUTECZNE?

1. Burundi, Demokratyczna Republika Konga, Etiopia, Ghana, Kenia, Malawi, Mozambik, Tanzania i Uganda zniosły opłaty za naukę szkolną, co spowodowało gwałtowny wzrost liczby zapisów do szkół. W Ghanie liczba zapisów do szkół publicznych w najbiedniejszych rejonach i w skali całego kraju wzrosła z 4,2 miliona w 2004 r. do 5,4 miliona w 2005 r. Liczba dzieci zapisanych do szkoły podstawowej w Kenii wzrosła gwałtownie o 1,2 miliona dodatkowych uczniów tylko w 2003 roku. W 2004 roku liczba ta wzrosła do 7,2 miliona, z czego 84 procent stanowiły dzieci w wieku szkoły średniej. Jednak ten gwałtowny wzrost odnotowany po zniesieniu opłat spowodował ogromne problemy w zakresie zapewnienia dostatecznej liczby budynków szkolnych i nauczycieli.

2. W Haiti współpraca między rządem, agendami ONZ i organizacjami pozarządowymi zmieniła życie 4 300 najbiedniejszych dzieci dzięki projektowi edukacyjnemu, w ramach którego w 33 szkołach zapewniono materiały szkolne i zaopatrzenie. Większość dzieci objętych projektem mieszkała w przeludnionym slumsie Cité Soleil, gdzie przemoc i brak bezpieczeństwa są na porządku dziennym. Projekt promował prawo do edukacji, szczególnie poprzez zachęcanie i wspieranie uczęszczania do szkoły oraz szkolenie nauczycieli. Był ufundowany z darowizny 70 000 dolarów przekazanych przez gwiazdy piłki nożnej – Ronaldo i Zidane, którzy są Ambasadorami Dobrej Woli Programu ONZ ds. Rozwoju (UNDP).

CO NALEŻY ZROBIĆ?


- zapewnić zrównoważone i trwałe systemy edukacyjne zapewniające wysoką jakość usług i wykwalifikowany personel;

- zapewnić powszechną dostępność do edukacji podstawowej, również dla ludności ubogiej, pochodzącej z zaniedbanych terenów wiejskich i ze slumsów;

- zwiększyć krajowe wydatki na edukację do wysokości 15-20 procent budżetu państwa, z przeznaczeniem przede wszystkim na edukację podstawową;

- zapewnić sumę 11 miliardów dolarów rocznie dla programów pomocowych, potrzebnych do zrealizowania celu powszechnej edukacji podstawowej do 2015 roku;

- włączyć kwestie edukacji do działań humanitarnych w krajach po konfliktach i w regionach znajdujących się w sytuacjach kryzysowych, nadając im kluczowe znaczenie;

- zlikwidować opłaty szkolne, zwłaszcza dla rodzin o niskich dochodach;

- zapewnić wsparcie pieniężne dla biednych rodzin, pod warunkiem zapisania lub uczęszczania do szkoły dzieci, zwłaszcza dziewczynek;

- zapewnić dzieciom transport do i ze szkoły tam, gdzie jest to potrzebne;

- zapewnić darmowe posiłki i podstawowe usługi zdrowotne w szkołach w celu poprawy zdrowia, żywienia i rozwoju poznawczego dzieci;

- rozszerzyć przedszkolne programy edukacyjne;

- wyszkolić większą liczbę nauczycieli oraz prowadzić skuteczne szkolenia i motywować nauczycieli już pracujących w zawodzie;

- zapewnić odpowiednie materiały do nauczania i nieodpłatnie rozprowadzać podręczniki;

- poprawić skuteczność pomocy ukierunkowanej na edukację poprzez wzmocnienie krajowych systemów edukacyjnych i zwiększając dostęp do edukacji wysokiej jakości.

Sources: Committing to action: Achieving the MDGs, Background note by the Secretary-General for the High-level Event on the Millennium Development Goals, United Nations, New York, 25 September 2008; The Millennium Development Goals Report 2008, United Nations; MDG Monitor, Website http://www.mdgmonitor.org, UNDP.

__________________________________________________________________________________


CEL 3: PROMOWAĆ RÓWNOŚĆ PŁCI I AWANS SPOŁECZNY KOBIET

► Jedynie 18 ze 113 krajów, którym nie udało się zapewnić parytetu płci w dostępie do edukacji na poziomie podstawowym i ponadpodstawowym do 2005 roku, ma szansę zrealizować ten cel do roku 2015.

► Dziewczęta stanowią 55 procent populacji nie uczęszczającej do szkoły.

► Od 2000 roku liczba kobiet w parlamentach wzrosła jedynie z 13,5 do 17,9 procenta. Kobiety uzyskały przynajmniej 30 procent mandatów parlamentarnych w 20 krajach, lecz żadne z tych państw nie leży w Azji.


*************

JAKA JEST OBECNA SYTUACJA?

Drzwi szkół otworzyły się dla dziewcząt w prawie wszystkich regionach świata. Wiele państw z powodzeniem promowało edukację dziewcząt, zwiększając tym samym ogólną liczbę osób uczęszczających do szkoły. Pomiędzy 2000 i 2006 rokiem we wszystkich rozwijających się regionach liczba dziewcząt zapisanych do szkół podstawowych wzrosła bardziej niż w przypadku chłopców. W rezultacie, dwa na trzy kraje osiągnęły równość w dostępie płci do szkolnictwa na poziomie podstawowym.

Mimo dowodów osiągnięcia pewnego sukcesu, zwłaszcza w zakresie zapisów do szkoły podstawowej, w niektórych regionach różnice w edukacji chłopców i dziewcząt są bardzo wyraźne. Największe rozbieżności w zakresie dostępu obu płci do edukacji podstawowej występują w regionach Afryki Subsaharyjskiej, Oceanii i Azji Wschodniej. Biorąc pod uwagę obecne tempo postępu, daleko nam jest do zrealizowania idei eliminacji różnic w dostępie płci do edukacji podstawowej przed rokiem 2005, i na wszystkich poziomach edukacji najpóźniej do roku 2015.

Brak dostępu do wody i warunków sanitarnych ma poważny wpływ na życie kobiet. W wielu regionach świata muszą one poświęcać dużą część dnia na noszenie wody. Dzieci, zwłaszcza dziewczynki, często nie chodzą do szkoły, ponieważ brakuje w nich osobnych i przyzwoitych urządzeń sanitarnych.

Kobiety mają obecnie więcej możliwości pozyskiwania dochodu niż kiedykolwiek wcześniej. Ogółem zajmują one prawie 40 procent płatnych posad poza sektorem rolnictwa, w porównaniu z 35 procentami w 1990 roku. Jednak prawie dwie na trzy kobiety w krajach rozwijających się, pracuje w niestabilnym sektorze samozatrudnienia lub nieodpłatnie na rzecz rodziny. Dotyczy to 80 procent prac wykonywanych przez kobiety w Afryce Południowej i Afryce Subsaharyjskiej.

Kobiety objęły co najmniej 40 procent miejsc w pięciu parlamentach: w Rwandzie (48,8 procenta), w Szwecji (47 procent), na Kubie (43, 2 procenta), w Finlandii (41,5 procenta) i w Argentynie (40 procent). Kobiety stanowią mniej niż 10 procent członków parlamentów w jednej trzeciej wszystkich państw świata. Mimo większego uczestnictwa parlamentarnego, kobiety są rzadko obecne na najwyższych szczeblach sprawowania władzy. W styczniu 2008 roku wśród 150 wybranych głów państw było 7 kobiet, zaś w 8 ze 192 państw członkowskich Organizacji Narodów Zjednoczonych funkcję szefa rządu pełniła kobieta.

Przemoc wobec kobiet nadal pozostaje przeszkodą w osiągnięciu Milenijnych Celów Rozwoju, mimo że w kwestii tej poczyniono postęp. Wyniki badań pokazują, że przypadki przemocy ze względu na płeć mogą spowodować utratę dochodu gospodarstwa domowego równą 25-30 procentom miesięcznego dochodu biednych gospodarstw domowych.

JAKIE DZIAŁANIA BYŁY SKUTECZNE?

1. Konstytucja Rwandy, przyjęta w 2003 roku, gwarantuje kobietom minimum 30 procent miejsc w parlamencie i na innych stanowiskach przywódczych. Rwanda obecnie posiada największy udział kobiet w parlamencie na świecie. Kobiety stanowią prawie 50 procent Izby Deputowanych i około 35 procent Senatu. Kobiety zajmują 36 procent stanowisk w gabinecie ministrów. Od 2005 r. w Rwandzie zanikły rozbieżności w zakresie edukacji podstawowej, zaś różnice między płciami w zakresie analfabetyzmu są bliskie zeru. Algieria jest kolejnym państwem, w którym osiągnięto parytet płci na poziomie edukacji podstawowej i w którym udział dziewcząt przekracza udział chłopców na średnim i wyższym szczeblu edukacji.

2. Fundacja Bill and Melinda Gates przyznała ostatnio 19 milionów dolarów na wspierany przez UNDP projekt, wykorzystujący niskokosztowe technologie zwiększające produktywność i dochód kobiet rolników w Burkina Faso, Mali i Senegalu – trzech najsłabiej rozwiniętych państwach w Afryce. Projekt przewiduje budowę wielofunkcyjnej platformy składającej się z silnika dieslowskiego zamontowanego na stalowej ramie, do której przymocowany jest różny sprzęt przetwarzający, w tym młynek do zboża, obłuskiwacz, ładowarka baterii oraz narzędzia stolarskie i cieślarskie. Taka „Platforma” dostarcza elektryczność do oświetlania i chłodzenia, jak również moc mechaniczną do przetwarzania produktów rolnych i pompowania czystej wody. Platformy mielą również i obłuskują sorgo, proso, kukurydzę i inne zboża. Te żmudne i czasochłonne czynności były uprzednio wykonywane przez kobiety i dziewczęta przy użyciu moździerza, tłuczka lub kamieni. Kobiety nadal noszą wodę i zbierają drewno, ale uzyskany dzięki platformie czas przeznaczyły na kursy pisania i czytania oraz działania przynoszące dochód, takie jak tworzenie małych przedsiębiorstw rolnych. Po kilku latach dochody większości badanych kobiet z obszarów wiejskich wyposażonych w platformy potroiły się. Około 94 procent kobiet nauczyło się czytać i pisać, w porównaniu do 62 procent mieszkających w wioskach bez platform.

3. Od 1991 roku rosnąca liczba grup kobiecych i organizacji społeczeństwa obywatelskiego z ponad stu państw brała udział w kampanii „16 Dni Przeciwdziałania Przemocy ze Względu na Płeć”. Dotyczyła ona wszelkich form przemocy wobec kobiet, takich jak przemoc domowa, przemoc na tle seksualnym w trakcie konfliktów zbrojnych oraz okaleczanie/wycinanie żeńskich organów płciowych. Kampania „16 Dni” trwała od 25 listopada, czyli obchodów Międzynarodowego Dnia Eliminacji Przemocy Wobec Kobiet, do 10 grudnia – Dnia Praw Człowieka. Doceniając kilkudziesięcioletnią pracę kobiet aktywistek, w lutym 2008 roku Sekretarz Generalny ONZ Ban Ki-moon rozpoczął wieloletnią kampanię mającą na celu zintensyfikowanie działań ukierunkowanych na zaprzestanie stosowania przemocy wobec kobiet i dziewcząt, oraz zapewnienie, że decydenci polityczni na najwyższych szczeblach podejmą działania na rzecz zapobiegania i eliminacji przemocy wobec kobiet.

CO NALEŻY ZROBIĆ?

- poszerzyć działania, zwiększyć zasoby finansowe i wspierać rządy w przyspieszeniu realizacji Milenijnych Celów Rozwoju, które przynoszą korzyść i awans społeczny kobietom. Zapewnić płci żeńskiej dostęp do edukacji i usług zdrowotnych, pełnego i godnego zatrudnienia. Promować równy status kobiet i mężczyzn w życiu politycznym i równy udział w podejmowaniu decyzji;

- wspierać przedsiębiorczość kobiet zwłaszcza na obszarach wiejskich, m.in. poprzez poprawę dostępu do korzystania z trwałych dóbr, aktywów ekonomicznych, mikrofinansów, produktów rolniczych, szkoleń i rynków;

- zagwarantować prawa kobiet do ziemi i własności poprzez reformy prawa;

- podnieść świadomość społeczną w celu zmniejszenia obowiązków domowych dziewcząt i zapobiegania wczesnym małżeństwom i ciążom;

- przyjąć kompleksowe unormowania prawne odnoszące się do wszystkich form przemocy wobec kobiet. Wspierać kampanie podnoszące świadomość w zakresie zapobiegania przemocy wobec kobiet;

- zwiększyć środki finansowe na usługi, dostęp do wymiaru sprawiedliwości i innych instytucji zapewniających zadośćuczynienie kobietom, które padły ofiarą. Zapewnić warunki sprzyjające zapisywaniu dziewcząt do szkół i zmniejszaniu ilości przypadków nieobecności i opuszczania szkoły;

- zatrudnić więcej nauczycielek, by stanowiły wzór roli społecznej i by promowały uczęszczanie dziewcząt do szkół;

- promować programy nauczania uwzględniające kwestie płci i wprowadzać programy uwrażliwiania na kwestie płci dla nauczycieli i urzędników szkolnych;

- zapewnić dziewczętom transport do i ze szkoły;

- zapewnić w szkołach oddzielne pomieszczenia sanitarne dla dziewcząt i chłopców;

- wspierać pozaszkolną edukację dziewcząt i kobiet, taką jak szkolenia zawodowe, nauczanie praktycznych umiejętności oraz programy nauki czytania i pisania;

- ratyfikować i wdrożyć Konwencję w sprawie Likwidacji Wszelkich Form Dyskryminacji Kobiet i konwencje Międzynarodowej Organizacji Pracy dotyczące jednakowego wynagrodzenia, dyskryminacji pracowników mających obowiązki rodzinne i ochrony macierzyństwa;

- wzmocnić działania mające na celu wdrożenie zasad godnej pracy uwzględniające świadczenia społeczne i zapewniające wolność od molestowania;

- zwiększyć udział kobiet na wszystkich szczeblach władzy i ich rolę na decyzyjnych stanowiskach w sądownictwie, sektorze prywatnym, społeczeństwie obywatelskim i mediach.

Sources: Committing to action: Achieving the MDGs, Background note by the Secretary-General for the High-level Event on the Millennium Development Goals, United Nations, New York, 25 September 2008; The Millennium Development Goals Report 2008, United Nations; MDG Monitor Website http:// www.mdgmonitor.org/, UNDP; UNDP Annual Report 2008; Women in National Parliaments Webpage http://www.ipu.org/wmn-e/classif.htm, Inter-Parliamentary Union; UNIFEM, http://www.unifem.org/campaigns/vaw/16days. php; UNite to End Violence Against Women http://endviolence.un.org/; and UNFPA ttp://www.unfpa.org/endingviolence).

++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++

Zobacz także:

Milenium http://www.unic.un.org.pl/

End Poverty 2015 Millenium Development Goals
http://www.unic.un.org.pl/milenium.php http://www.un.org/millenniumgoals

United Nations MDG Indicators
http://mdgs.un.org/unsd/mdg/

The Millennium Development Goals Reports
http://www.un.org/millenniumgoals/reports.shtml

Global Polio Eradication Initiative
http://www.polioeradication.org

Unite to End Violence Against Women
http://endviolence.un.org/

MDG Monitor
http://www.mdgmonitor.org/

UNFPA - Ending Violence Against Women
http://www.unfpa.org/endingviolence

UNFPA - No Woman Should Die Giving Life: Facts and Figures
http://www.unfpa.org/safemotherhood

UNEP - Best Practices and Success Stories Global Network
http://www.unep.org/bsgn/

Grameen Bank
http://www.grameenfoundation.org

Women in National Parliaments
http://www.ipu.org/wmn-e/world.htm

++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++



2008-10-29

W serwisie stosujemy pliki cookies. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczane w Państwa urządzeniu końcowym. Możecie Państwo dokonać w każdym czasie zmiany ustawień dotyczących cookies.

×